Vai trò của UX Designer trong các loại hình công ty

UX Design là chủ đề đang rất được quan tâm bởi các bạn trẻ. Không chỉ bởi tính chất thú vị, và sáng tạo của nghề mà còn vì sự phù hợp của nghề UX đối với thời đại của Trải nghiệm hiện tại. Bên cạnh các khái niệm, lý thuyết về UX Design, bài viết này Rebo sẽ đề cập đến UX Design sát với thực tiễn về vai trò của UX Designer trong các loại hình công ty phổ biến. Mời các bạn tham khảo nhé. 

Để hiểu rõ vai trò của một UX Designer trong các loại hình công ty, các bạn cần phải biết về ba hình thái phát triển trong nghề.Từ đó, có định hướng rõ hơn trong con đường phát triển nghề UX và trở thành một UX Designer thật sự. 

Dạng đầu tiên – “Specialist Designer”

Theo như Google dịch là “Nhà thiết kế Chuyên môn”. Cái tên cũng đã nói lên phần lớn đặc điểm của dạng này. Bạn sẽ chỉ tập trung và chỉ tập trung chuyên sâu vào một lĩnh vực nhất định (được hiểu là phát triển theo “chiều sâu”). Chẳng hạn, bạn thích về Nghiên cứu Người dùng (UX Research), bạn sẽ dành toàn bộ thời gian và nguồn lực để tìm hiểu mọi ngóc ngách, con hẻm mà UX Researcher cần phải làm như Empathy Map, User Journey, Focus Group, … Còn lại, những lĩnh vực khác không quan tâm (hoặc quan tâm rất ít, không đáng kể). Các cụ ta ngày xưa có câu “Một nghề chín còn hơn chín nghề” là đây. Thực tiễn thường thấy dạng này ở các bạn Graphic Design, hay Motion Design. 

Ba hình thái phát triển trong nghề

Dạng thứ hai – “Generalist Designer”

Theo như Google dịch là “Nhà thiết kế Thông thái”. Tuy nhiên mình gọi đây là “Nhà thiết kế Đa nhiệm” thì sẽ dễ hiểu hơn (được hiểu là phát triển theo “chiều ngang”). “Specialist” mang tính chất tập trung vào chuyên môn, còn “Generalist” mang tính chất bao quát, tổng quan. Dạng này bạn sẽ hệ thống hoá các kiến thức của các lĩnh vực bổ sung cho nhau. Bạn sẽ biết về UX Research, bạn cũng biết về Interaction Design, bạn cũng có kiến thức về Visualize, … Tuy nhiên, biết ở đây không phải thuộc trường phái “chém gió thành bão”, mà là bạn có kinh nghiệm và kiến thức nhất định về lĩnh vực đó để hoàn thành được công việc. 

Dạng cuối cùng – “T-Shaped”

Theo như Google dịch “Hình dạng chữ T”. Cũng không nên dịch sát nghĩa, dạng này hiểu theo đặc điểm là dễ nhất. Đây là dạng phát triển từ sự kết hợp của hai hình thái “Specialist” và “Generalist”. Phát triển theo dạng này bạn có thể phát triển song song hai dạng trên. Tuy nhiên, mình không khuyến khích cách này. Vì Peter Drucker từng nói “Không ai làm việc hiệu quả khi làm hai việc cùng lúc”. Một ngày chỉ 24 giờ thì bạn khó có thể phân tách thời gian để phát triển song song hai dạng trên. Bởi kiến thức và kỹ năng tích luỹ cần đạt được là rất nhiều. Vì vậy, để trở thành một “T-Shaped Designer”, hãy phát triển một cách tuần tự. Lựa chọn 1 trong 2 dạng trên để bám chặt trước rồi phát triển dạng còn lại sau sẽ là định hướng tốt hơn. Còn dạng nào trước thì tuỳ thuộc vào đam mê, sở thích và bối cảnh của bạn quyết định. Đạt được dạng này thì bạn sẽ có thể làm ở một số vị trí như Product Manager, hay Lead Design, …

Sau khi đã tìm hiểu về ba hình thái phát triển trên, chắc hẳn bạn đã hình dung được mình sẽ định hướng phát triển như thế nào. Tuy nhiên, “đời không như là mơ”, có câu “nghề chọn mình chứ mình ít khi nào mình chọn nghề”. Vì các kế hoạch của bạn sẽ thực hiện được tuỳ thuộc vào loại hình công ty bạn làm việc (môi trường quyết định khá nhiều). Nên mình sẽ trình bày về ba loại mô hình công ty dành cho UX Designer. Và quan trọng là sự thuận lợi lẫn bất lợi của các loại hình công ty đó để các bạn hình dung rõ hơn.

Đầu tiên, là các công ty/doanh nghiệp nhỏ hoặc Start-up. 

Tại đây, đa số các bạn sẽ phát triển theo hướng “Generalist”. Bởi vì sẽ có rất nhiều thứ cần bạn đảm nhiệm để tạo nên một sản phẩm hoàn thiện, ngoài UX bạn sẽ có thể đảm nhận luôn cả các vai trò về Interaction, Visual, Motion, … Vì team trong các công ty dạng này thường ít người nên mỗi người trong team sẽ trở nên “Generalist” hơn, đa nhiệm hơn. Đổi lại với khối lượng công việc và áp lực nhiều, bạn sẽ có nhiều sự đóng góp cho sản phẩm cuối cùng. Bạn sẽ được hỏa sức tung hoành với ý tưởng và áp dụng nó vào thực tiễn sản phẩm. Dù đó có là ý tưởng creative hay stupid thì đó cũng sẽ là một trải nghiệm cực kỳ quý giá trong quá trình phát triển. Các vị trí thường thấy sẽ là UX/UI Designer, UX/UI Executive. 

Thường phát triển theo “Generalist”

Thứ hai, các công ty lớn như Google, Facebook. Ở Việt Nam thì là Momo, Tiki, hay Zalo,…

Tại các công ty dạng này, các bạn sẽ phát triển theo hướng “Specialist” nhiều hơn. Vì sản phẩm của công ty đã trở nên hoàn thiện và cần sự phát triển về mặt chiều sâu. Các tài liệu hướng dẫn về Branding của công ty, hệ thống thiết kế tiêu chuẩn (design system) của công ty đều đã có đầy đủ. Và bạn sẽ cần phải bám sát theo và đào sâu để hoàn thiện nhất từng yếu tố một. Chính vì vậy các UX Designer ở dạng công ty này đều sẽ chỉ tập trung duy nhất vào tìm hiểu về nỗi đau của người dùng. Những phần còn lại đều đã có các “Specialist” ở các phòng ban khác đảm nhiệm. Các vị trí thường gặp sẽ là UX Researcher, UX Writter, UX Programmer, …

Nếu bạn muốn biết rõ hơn về các vị trí công việc cụ thể, hãy đọc bài viết này.

Thường phát triển theo hướng “Speialist”

Cuối cùng, đó là các Design Agency

Đặc điểm của làm việc tại các Design Agency đều có xu hướng phát triển như hai dạng trên, vì có Agency nhỏ cũng có Agency lớn. Một điều khác biệt hơn là bạn sẽ có những kinh nghiệm và kiến thức về nghề UX đa dạng. Vì khách hàng (Client) của Agency thuộc nhiều loại hình kinh doanh. Có dự án bạn sẽ tham nghiên cứu UX về người dùng trong ngành thương mại điện tử, có dự án thuộc ngành giáo dục, có dự án về ngân hàng, … rất nhiều lĩnh vực. Cũng chính vì thế, đòi hỏi các bạn phải luôn sẵn sàng “xắn tay áo” lên tìm hiểu và khám phá những thứ mới mẻ trong vũ trụ UX vô vàn để đáp ứng sự phù hợp cho từng dự án của từng doanh nghiệp cụ thể. 

Phát triển theo hướng đa dạng và linh hoạt

Chắc hẳn các bạn cũng đã hình dung được những bước đi cụ thể trong con đường UX này. Mong rằng bài viết sẽ mang đến sự hữu ích cho các bạn, dù ít dù nhiều, những giá trị đều có ý nghĩa hết. 

*Góc hữu ích cho bạn đọc:

[TRỞ THÀNH UX DESIGNER VỚI 6 BỘ KIẾN THỨC NỀN TẢNG VÀ HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ]:

Hiện tại, chúng tôi đang cung cấp miễn phí lộ trình tự học UX Designer dành cho các đối tượng sau:

  1. Các bạn bắt đầu tìm hiểu về UX
  2. Các bạn làm UX muốn nâng cao kiến thức
  3. Các bạn thiết kế Graphic, UI muốn cải thiện tư duy UX

Đây là bước đầu tiên của chúng tôi trong lộ trình triển khai dự án “Hòm tài nguyên Trải Nghiệm” với các bộ sách trụ cột được tích luỹ và kiểm nghiệm thực tế từ các nguồn tài liệu trên thế giới. Mong anh chị thấy điều này là hữu ích.

Hãy đăng ký nhận ngay lộ trình kiến thức UX ở đường link bên dưới, bên cạnh đó anh chị cũng sẽ được tặng ngay 1 món quà ý nghĩa:

https://bit.ly/moduleux

Cảm ơn các bạn!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Bạn có thể tham khảo thêm